Juridische ondersteuning bij omgaan met complexiteit in de verenigingswetgeving in het kader van deelprojecten van het Verenigingsloket

Description du marché

Het Departement Cultuur, Jeugd en Media (CJM) van de Vlaamse Gemeenschap staat in voor de voorbereiding, de opvolging en de evaluatie van het Vlaamse cultuur-, jeugd- en mediabeleid en voor de opvolging van beleidsitems die raakpunten hebben met andere departementen. Het Departement CJM heeft als missie “Cultuur, jeugd en media bewegen de samenleving. Met een hart voor deze sectoren geven we richting aan het beleid voor een creatief, verbonden en inclusief Vlaanderen.” Het Departement CJM heeft een digitaal Verenigingsloket (Verenigingsloket) uitgebouwd om de verenigingen in Vlaanderen te ondersteunen en administratief te ontzorgen in hun interacties met overheden. Het Verenigingsloket is een digitale toegangspoort tot informatie en dienstverlening voor verenigingen en wordt ook beheerd door het Departement CJM. Daarnaast is ook het Verenigingsregister ontwikkeld als authentieke bron voor verenigingsgegevens. Dit wordt zoals andere basisregisters gebouwd en beheerd door Digitaal Vlaanderen. Een belangrijke ondersteuningstaak van het Verenigingsloket is het informeren en sensibiliseren van (startende) verenigingen over verschillende aspecten van hun werking, o.a. over hun juridische statuut en over de gevolgen die dit statuut heeft voor hun functioneren (bv. in termen van persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en leden, administratieve verplichtingen…). Bij de livegang van het Verenigingsloket en het Verenigingsregister begin 2024 hebben we de juridische realiteit van verenigingen ten behoeve van het Minimal Viable Product vereenvoudigd. Hierdoor kan een vereniging zich op dit moment registreren op twee manieren: ofwel als een verenigingsvorm met rechtspersoonlijkheid (vzw, internationale vzw of stichting) ofwel als “feitelijke vereniging” (vereniging zonder rechtspersoonlijkheid). De realiteit is echter complexer, aangezien een vereniging zich omwille van redenen van interne organisatie ook kan onderverdelen in verschillende subentiteiten die ieder zelf ook als aparte verenigingen geïdentificeerd moeten kunnen worden, omdat zij soms een verregaande autonomie kunnen hebben en ook zelf dienstverlening willen/kunnen aanvragen bij overheden. Dit is een bestaande juridische realiteit waartegen het Verenigingsloket zich moet verhouden. Omdat deze verenigingsvorm in de huidige implementatie van het Verenigingsloket nog niet wordt gehonoreerd, willen we nu toewerken naar een meer correcte functionele implementatie. De introductie hiervan vereist echter een grondige voorbereiding, aangezien het verenigingsveld niet altijd voldoende op de hoogte is van wat deze subentiteiten wel en wat ze niet zijn. Bovendien is het onderscheid tussen deze verenigingsvorm en feitelijke verenigingen vaak moeilijk te maken. In deze opdracht zijn we dan ook op zoek naar juridische ondersteuning die ons kan helpen bij de uitrol hiervan. Daarnaast is het intussen duidelijk dat er een serieuze sensibliseringsinspanning nodig zal zijn om verenigingen hierover helder te informeren en om hen te begeleiden in het maken van een juiste analyse en keuze in het Verenigingsloket. De complexe aard van dit vraagstuk geeft vaak aanleiding tot misverstanden en verwarring, zowel bij verenigingen zonder eigen rechtspersoonlijkheid, als bij (koepel)verenigingen die een ondersteunende rol vervullen ten aanzien van deze verenigingen. We zijn dus van plan om de introductie te laten voorafgaan door een sensibiliseringscampagna. Ook hiervoor wil het Departement CJM beroep kunnen doen op de nodige juridische expertise en ondersteuning in de praktijk. Het is immers belangrijk dat onze acties in het kader van dit deelproject van het Verenigingsloketprogramma een correcte juridische onderbouwing nodig hebben. Deze opdracht is een opdracht voor diensten in de zin art. 2, 21° van de Wet inzake overheidsopdrachten van 17 juni 2016.

Pouvoir adjudicateur

Secteur d'activité

Services juridiques