Opmaak van doelstellingen voor hittestress in Vlaanderen

Description du marché

Momenteel zijn er, in tegenstelling tot voor klimaatmitigatie, geen duidelijke, taakstellende doelstellingen voor klimaatadaptatie op lange termijn. Zonder specifieke doelstellingen en eisen voor de klimaatrisico’s is het moeilijk om strategisch beleid te maken. Binnen de opdracht “Studie voor de opmaak van doelstellingen voor waterzekerheid in Vlaanderen” worden momenteel strategische doelstellingen opgesteld rond wateroverlast en waterschaarste. Voorliggende opdracht heeft tot doel om, aanvullend op deze waterzekerheidsdoelen, ook duidelijke, taakstellende doelstellingen te bepalen voor hitte op lange termijn. Als resultaat van beide opdrachten willen we komen tot adaptatiedoelen, die vervolgens in de relevante beleidsplannen kunnen verankerd worden. In de voorstudie Monitoring- en Rapporteringsysteem Klimaatadaptatie werden voor het thema hitte een aantal weerbaarheidsindicatoren in kaart gebracht. In dit onderzoek focussen we op de 2 impactindicatoren die binnen dit onderzoek zijn geselecteerd, namelijk ‘slachtoffers bij hittegolven (% oversterfte)’ en ‘aantal verloren productiedagen toe te schrijven aan klimaatverandering’. Rond oversterfte bij hittegolven werd in het Vlaamse adaptatieplan (VAP) volgende ambitie geformuleerd: “Hittestress in woonomgevingen wordt gereduceerd met als doelstelling om de oversterfte door hittegolven en hittedagen niet verder te laten toenemen in vergelijking met vandaag”. De hittestress zal sterk toenemen tussen vandaag en 2050. Daarnaast zal de bevolking sterk vergrijzen en daardoor kwetsbaarder worden voor de gevolgen van hittestress. Dit alles zorgt ervoor dat de in het VAP vooropgestelde ambitie weinig realistisch lijkt. Het aantal verloren productiedagen toe te schrijven aan klimaatverandering kan beschouwd worden als een indicator voor de economische schade door hitte. Hoewel in het VAP hierover geen concrete doelstellingen zijn opgenomen, erkent het VAP wel dat hittestress een negatieve impact kan hebben op de economie, en meer specifiek op de productieprocessen: “Onze natuur, infrastructuur, landbouw en economie ondervinden schade ten gevolge van overmatige hitte.”. Binnen deze opdracht willen we nagaan welke ambities met betrekking tot deze 2 impactindicatoren realistisch zijn. Daartoe moeten de oversterfte bij hittegolven en het aantal verloren productiedagen voor gans Vlaanderen worden berekend, en dit voor de referentiesituatie en minstens 3 toekomstscenario’s (2050). Aan de hand van deze berekeningen willen we inzicht krijgen in wat de impact is van de klimaatverandering, bevolkingsprognoses en beleidsmaatregelen op beide indicatoren. De hittemortaliteitsberekeningen moeten gebeuren aan de hand van dosis-responsrelaties die zijn afgeleid op basis van de gevoelstemperatuur (WBGT). De methodiek voor het inschatten van het aantal verloren productiedagen moet nog op punt worden gesteld maar ook hier vormen WBGT-modelleringen daartoe de vertrekbasis. Een belangrijk onderdeel van deze opdracht heeft betrekking op het inschatten van de impact van beleidsmaatregelen (zoals ontharding, vergroening, …) op beide impactindicatoren in 2050. Hierbij moet specifiek ook worden onderzocht of en hoe de impact van gebouwaanpassingen zou kunnen worden ingeschat. De opdrachtnemer doet een eerste voorstel van door te rekenen scenario’s. Deze scenario’s worden, in samenspraak met relevante stakeholders en de stuurgroep verder verfijnd. Daarnaast wordt de methodiek voor de operationalisering van de impactindicator ‘aantal verloren productiedagen’ verder op punt gesteld, op basis van het voorstel uit de voorstudie rond monitoring. Na goedkeuring door de stuurgroep van de scenario’s en de methodiek voor het aantal verloren productiedagen wordt gestart met de WBGT modelleringen en vervolgens met de berekeningen van de impactindicatoren. De strategische doelstellingen worden vervolgens afgeleid uit de resultaten van deze berekeningen in de verschillende scenario’s. Het is niet alleen belangrijk om over strategische doelstellingen te beschikken. Minstens even belangrijk is om deze verder te operationaliseren. Binnen deze opdracht moet dan ook worden onderzocht hoe de vertaalslag tussen het strategische en operationele niveau kan worden gemaakt. Een eerste luik bestaat er in om de Vlaamse strategische doelstellingen te vertalen in (Vlaamse) operationele doelstellingen. Het tweede luik bestaat er in om de strategische en operationele doelstellingen te vertalen in (ontwerp)richtlijnen voor plannen en projecten, die als ‘checklist’ of leidraad gebruikt kunnen worden door zowel vergunningverleners als ontwerpers.

Pouvoir adjudicateur

Secteur d'activité

Services de conseil en recherche et développement